Repozytorium

Od rodników po wielojądrowe związki koordynacyjne o dedykowanych funkcjonalnościach - pomiędzy syntezą a teorią = From radicals to multinuclear coordination compounds with dedicated functionalities - between synthesis and theory

Autorzy

Alina Bieńko

Maciej Witwicki

Urszula Komarnicka

Monika Lesiów

Sandra Kozieł

Daria Wojtala

Jacek Sawka

Magdalena Szmitka

Rok wydania

2026

Czasopismo

Wiadomości Chemiczne

Numer woluminu

80

Strony

481-497

DOI

10.53584/wiadchem.2026.02.19

Kolekcja

Naukowa

Język

Polski

Typ publikacji

Artykuł

Streszczenie

Chemia związków koordynacyjnych stanowi dynamicznie rozwijający się obszar badań, łączący aspekty strukturalne, elektronowe i funkcjonalne kompleksów metali przejściowych. W przedstawionych pracach, prowadzonych w Zespole Materiałów Magnetycznych, skoncentrowano się na trzech kluczowych kierunkach: magnetyzmie molekularnym, układach rodnikowych oraz związkach koordynacyjnych o potencjale biologicznym.  W obszarze magnetyzmu molekularnego (SMM, SIM, SCM) zidentyfikowano czynniki strukturalne determinujące anizotropię magnetyczną w kompleksach jonów CoII, CuII i MnII. Wykazano, że modyfikacje ligandów N-donorowych  i pseudohalogenowych umożliwiają kontrolowane dostrajanie parametrów magnetycznych poprzez zmianę geometrii koordynacyjnej. Połączenie badań eksperymentalnych (EPR, HFEPR, FIRMS) i teoretycznych (DFT, CASSCF/NEVPT2) pozwoliło na weryfikację kryteriów występowania powolnej relaksacji magnetycznej oraz identyfikację alternatywnych mechanizmów relaksacyjnych.  Badania nad układami rodnikowymi obejmowały analizę oddziaływań spinowych w kompleksach metali przejściowych, ze szczególnym uwzględnieniem jonów CuII. Połączenie spektroskopii EPR i metod modelowania molekularnego umożliwiło określenie struktury i charakteru centrów rodnikowych, w tym biologicznie istotnych układów uczestniczących w generacji reaktywnych form tlenu (RFT). Wykazano związek pomiędzy obecnością kompleksów CuII a procesami oksydacyjnymi leżącymi u podstaw chorób nowotworowych, neurodegeneracyjnych i infekcyjnych, w tym COVID-19. Równolegle opracowano związki koordynacyjne o potencjale terapeutycznym, obejmujące kompleksy RuII, IrIII i CuI z ligandami N- i P-donorowymi.  Otrzymane układy wykazywały wysoką aktywność przeciwnowotworową  i przeciwdrobnoustrojową przy niskiej toksyczności wobec komórek zdrowych. Wykazano, że sprzężenie kompleksów z antybiotykami fluorochinolonowymi  oraz ich enkapsulacja w bilosomach zwiększają selektywność i skuteczność biologiczną. Uzyskane wyniki podkreślają znaczenie integracji metod syntezy, spektroskopii i modelowania teoretycznego w racjonalnym projektowaniu funkcjonalnych materiałów koordynacyjnych o potencjalnych zastosowaniach w magnetyzmie molekularnym, biologii i medycynie.

Słowa kluczowe

molecular magnetism, radical systems, coordination chemistry, medicinal chemistry, organometallic chemistry

magnetyzm molekularny, układy rodnikowe, chemia koordynacyjna, chemia medyczna, chemia metaloorganiczna

Licencja otwartego dostępu

OTHER

Pełny tekst licencji:

Adres publiczny

http://dx.doi.org/10.53584/wiadchem.2026.02.19

Podobne publikacje
2021

Metal-ligand co-operativity : catalysis and the pincer-metal platform.

Hurej Karolina, Latos-Grażyński Lechosław

2017

Ruthenium(II) piano stool coordination compounds with aminomethylphosphanes : synthesis, characterisation and preliminary biological study in vitro.

Płotek Michał, Starosta Radosław, Komarnicka Urszula K., Skórska-Stania Agnieszka, Kołoczek Przemysław, Kyzioł Agnieszka